黄帝内经

《素问》《灵枢》两部,各八十一篇,共一百六十二篇。从「上古之人,其知道者」到「黄帝曰:余闻肠胃受谷」,按篇排好,每篇配白话译文、篇旨解释与评析——不保证权威,只保证好读。

BOOK 01

素问

本部 81 篇 · 全书第 1–81 篇

素问·第1篇

上古天真论

恬淡虚无,真气从之;精神内守,病安从来

读这一篇 →
素问·第2篇

四气调神大论

不治已病治未病,不治已乱治未乱

读这一篇 →
素问·第3篇

生气通天论

阴平阳秘,精神乃治;阴阳离决,精气乃绝

读这一篇 →
素问·第4篇

金匮真言论

夫精者,身之本也

读这一篇 →
素问·第5篇

阴阳应象大论

阴阳者,天地之道也,万物之纲纪

读这一篇 →
素问·第6篇

阴阳离合论

太阳为开,阳明为阖,少阳为枢

读这一篇 →
素问·第7篇

阴阳别论

谨熟阴阳,无与众谋

读这一篇 →
素问·第8篇

灵兰秘典论

心者,君主之官也,神明出焉

读这一篇 →
素问·第9篇

六节藏象论

五日谓之候,三候谓之气,六气谓之时

读这一篇 →
素问·第10篇

五脏生成

多食咸,则脉凝泣而变色

读这一篇 →
素问·第11篇

五脏别论

拘于鬼神者,不可与言至德

读这一篇 →
素问·第12篇

异法方宜论

圣人杂合以治,各得其所宜

读这一篇 →
素问·第13篇

移精变气论

得神者昌,失神者亡

读这一篇 →
素问·第14篇

汤液醪醴论

病为本,工为标;标本不得,邪气不服

读这一篇 →
素问·第15篇

玉版论要

神转不回,回则不转,乃失其机

读这一篇 →
素问·第16篇

诊要经终论

凡刺胸腹者,必避五脏

读这一篇 →
素问·第17篇

脉要精微论

得强则生,失强则死

读这一篇 →
素问·第18篇

平人气象论

人无胃气曰逆,逆者死

读这一篇 →
素问·第19篇

玉机真脏论

真脏脉见,乃予之期日

读这一篇 →
素问·第20篇

三部九候论

形肉已脱,九候虽调,犹死

读这一篇 →
素问·第21篇

经脉别论

生病起于过用

读这一篇 →
素问·第22篇

脏气法时论

毒药攻邪,五谷为养,五果为助,五畜为益,五菜为充

读这一篇 →
素问·第23篇

宣明五气

久视伤血,久卧伤气,久坐伤肉,久立伤骨,久行伤筋

读这一篇 →
素问·第24篇

血气形志

形乐志苦,病生于脉

读这一篇 →
素问·第25篇

宝命全形论

凡刺之真,必先治神

读这一篇 →
素问·第26篇

八正神明论

月生无写,月满无补,月郭空无治

读这一篇 →
素问·第27篇

离合真邪论

诛罚无过,命曰大惑

读这一篇 →
素问·第28篇

通评虚实论

邪气盛则实,精气夺则虚

读这一篇 →
素问·第29篇

太阴阳明论

阳道实,阴道虚

读这一篇 →
素问·第30篇

阳明脉解

阳明者,胃脉也

读这一篇 →
素问·第31篇

热论

其未满三日者,可汗而已;其满三日者,可泄而已

读这一篇 →
素问·第32篇

刺热

病虽未发,见赤色者刺之,名曰治未病

读这一篇 →
素问·第33篇

评热病论

邪之所凑,其气必虚

读这一篇 →
素问·第34篇

逆调论

胃不和则卧不安

读这一篇 →
素问·第35篇

疟论

无刺熇熇之热,无刺浑浑之脉,无刺漉漉之汗

读这一篇 →
素问·第36篇

刺疟

先其发时如食顷而刺之

读这一篇 →
素问·第37篇

气厥论

肺消者,饮一溲二,死不治

读这一篇 →
素问·第38篇

咳论

五脏六腑皆令人咳,非独肺也

读这一篇 →
素问·第39篇

举痛论

怒则气上,喜则气缓,悲则气消,恐则气下

读这一篇 →
素问·第40篇

腹中论

治之以鸡矢醴,一剂知,二剂已

读这一篇 →
素问·第41篇

刺腰痛

足太阳脉,令人腰痛,引项脊尻背如重状

读这一篇 →
素问·第42篇

风论

风者,善行而数变

读这一篇 →
素问·第43篇

痹论

风寒湿三气杂至,合而为痹也

读这一篇 →
素问·第44篇

痿论

治痿者独取阳明

读这一篇 →
素问·第45篇

厥论

阳气衰于下,则为寒厥;阴气衰于下,则为热厥

读这一篇 →
素问·第46篇

病能论

人病胃脘痈者,诊当候胃脉

读这一篇 →
素问·第47篇

奇病论

无损不足,益有余

读这一篇 →
素问·第48篇

大奇论

肾肝并沉为石水,并浮为风水

读这一篇 →
素问·第49篇

脉解

内夺而厥,则为喑俳,此肾虚也

读这一篇 →
素问·第50篇

刺要论

病有浮沉,刺有浅深,各至其理,无过其道

读这一篇 →
素问·第51篇

刺齐论

刺骨者无伤筋,刺筋者无伤肉

读这一篇 →
素问·第52篇

刺禁论

藏有要害,不可不察

读这一篇 →
素问·第53篇

刺志论

气实形实,气虚形虚,此其常也

读这一篇 →
素问·第54篇

针解

如临深渊,手如握虎

读这一篇 →
素问·第55篇

长刺节论

病在筋,筋挛节痛,不可以行,名曰筋痹

读这一篇 →
素问·第56篇

皮部论

百病之始生也,必先于皮毛

读这一篇 →
素问·第57篇

经络论

经有常色,而络无常变

读这一篇 →
素问·第58篇

气穴论

气穴三百六十五,以应一岁

读这一篇 →
素问·第59篇

气府论

足太阳脉气所发者七十八穴

读这一篇 →
素问·第60篇

骨空论

任脉为病,男子内结七疝,女子带下瘕聚

读这一篇 →
素问·第61篇

水热穴论

肾者,胃之关也,关门不利,故聚水而从其类也

读这一篇 →
素问·第62篇

调经论

五脏之道,皆出于经隧,以行血气

读这一篇 →
素问·第63篇

缪刺论

邪客于大络者,左注右,右注左

读这一篇 →
素问·第64篇

四时刺逆从论

春气在经脉,夏气在孙络,长夏气在肌肉,秋气在皮肤,冬气在骨髓中

读这一篇 →
素问·第65篇

标本病传论

知标本者,万举万当;不知标本,是谓妄行

读这一篇 →
素问·第66篇

天元纪大论

物生谓之化,物极谓之变

读这一篇 →
素问·第67篇

五运行大论

天地阴阳者,不以数推,以象之谓也

读这一篇 →
素问·第68篇

六微旨大论

亢则害,承乃制

读这一篇 →
素问·第69篇

气交变大论

上知天文,下知地理,中知人事

读这一篇 →
素问·第70篇

五常政大论

无毒治病,十去其九;谷肉果菜,食养尽之

读这一篇 →
素问·第71篇

六元正纪大论

用寒远寒,用凉远凉,用温远温,用热远热

读这一篇 →
素问·第72篇

刺法论

正气存内,邪不可干

读这一篇 →
素问·第73篇

本病论

气交失易位,气交乃变

读这一篇 →
素问·第74篇

至真要大论

谨守病机,各司其属

读这一篇 →
素问·第75篇

著至教论

三阳并至,如风雨

读这一篇 →
素问·第76篇

示从容论

脾虚浮似肺,肾小浮似脾,肝急沉散似肾

读这一篇 →
素问·第77篇

疏五过论

暴怒伤阴,暴喜伤阳

读这一篇 →
素问·第78篇

徵四失论

卒持寸口,何病能中

读这一篇 →
素问·第79篇

阴阳类论

三阳为经,二阳为维,一阳为游部

读这一篇 →
素问·第80篇

方盛衰论

五脏气虚,阳气有余,阴气不足

读这一篇 →
素问·第81篇

解精微论

心者,五脏之专精也,目者其窍也

读这一篇 →
BOOK 02

灵枢

本部 81 篇 · 全书第 82–162 篇

灵枢·第1篇

九针十二原

粗守形,上守神

读这一篇 →
灵枢·第2篇

本输

凡刺之道,必通十二经络之所终始

读这一篇 →
灵枢·第3篇

小针解

神者,正气也;客者,邪气也

读这一篇 →
灵枢·第4篇

邪气脏腑病形

中于面则下阳明,中于项则下太阳,中于颊则下少阳

读这一篇 →
灵枢·第5篇

根结

太阳根于至阴,结于命门

读这一篇 →
灵枢·第6篇

寿夭刚柔

病有形而不痛者,阳之类也;无形而痛者,阴之类也

读这一篇 →
灵枢·第7篇

官针

疾浅针深,内伤良肉,皮肤为痈

读这一篇 →
灵枢·第8篇

本神

智者之养生也,必顺四时而适寒暑

读这一篇 →
灵枢·第9篇

终始

泻者迎之,补者随之

读这一篇 →
灵枢·第10篇

经脉

经脉者,所以能决死生,处百病,调虚实,不可不通

读这一篇 →
灵枢·第11篇

经别

十二经脉者,人之所以生,病之所以成

读这一篇 →
灵枢·第12篇

经水

其死可解剖而视之

读这一篇 →
灵枢·第13篇

经筋

治在燔针劫刺,以知为数,以痛为输

读这一篇 →
灵枢·第14篇

骨度

先度其骨节之大小广狭长短,而脉度定矣

读这一篇 →
灵枢·第15篇

五十营

五十营备,得尽天地之寿

读这一篇 →
灵枢·第16篇

营气

营气之道,内谷为宝

读这一篇 →
灵枢·第17篇

脉度

五脏常内阅于上七窍

读这一篇 →
灵枢·第18篇

营卫生会

上焦如雾,中焦如沤,下焦如渎

读这一篇 →
灵枢·第19篇

四时气

四时之气,各有所在,灸刺之道,得气穴为定

读这一篇 →
灵枢·第20篇

五邪

邪在肺,则病皮肤痛,寒热,上气喘

读这一篇 →
灵枢·第21篇

寒热病

皮寒热者,不可附席

读这一篇 →
灵枢·第22篇

癫狂

狂始发,少卧不饥,自高贤也,自辨智也,自尊贵也

读这一篇 →
灵枢·第23篇

热病

热病已得汗出,而脉尚躁,喘且复热,勿刺肤

读这一篇 →
灵枢·第24篇

厥病

真心痛,手足清至节,心痛甚,旦发夕死,夕发旦死

读这一篇 →
灵枢·第25篇

病本

病发而不足,标而本之

读这一篇 →
灵枢·第26篇

杂病

厥挟脊而痛者,至顶

读这一篇 →
灵枢·第27篇

周痹

周痹者,在于血脉之中,随脉以上,随脉以下

读这一篇 →
灵枢·第28篇

口问

百病之始生也,皆生于风雨寒暑,阴阳喜怒

读这一篇 →
灵枢·第29篇

师传

临病人问所便

读这一篇 →
灵枢·第30篇

决气

两神相搏,合而成形,常先身生,是谓精

读这一篇 →
灵枢·第31篇

肠胃

肠胃所入至所出,长六丈四寸四分

读这一篇 →
灵枢·第32篇

平人绝谷

神者,水谷之精气也

读这一篇 →
灵枢·第33篇

海论

胃者,水谷之海

读这一篇 →
灵枢·第34篇

五乱

相顺则治,相逆则乱

读这一篇 →
灵枢·第35篇

胀论

夫胀者,皆在于脏腑之外

读这一篇 →
灵枢·第36篇

五癃津液别

水谷入于口,输于肠胃,其液别为五

读这一篇 →
灵枢·第37篇

五阅五使

五官者,五脏之阅也

读这一篇 →
灵枢·第38篇

逆顺肥瘦

上合于天,下合于地,中合于人事

读这一篇 →
灵枢·第39篇

血络论

脉气盛而血虚者,刺之则脱气,脱气则仆

读这一篇 →
灵枢·第40篇

阴阳清浊

清浊相干,命曰乱气

读这一篇 →
灵枢·第41篇

阴阳系日月

腰以上为天,腰以下为地

读这一篇 →
灵枢·第42篇

病传

明于阴阳,如惑之解,如醉之醒

读这一篇 →
灵枢·第43篇

淫邪发梦

阴气盛,则梦涉大水而恐惧

读这一篇 →
灵枢·第44篇

顺气一日分为四时

顺天之时,而病可与期

读这一篇 →
灵枢·第45篇

外揣

昭昭之明不可蔽,其不可蔽,不失阴阳也

读这一篇 →
灵枢·第46篇

五变

犯者得之,避者得无殆

读这一篇 →
灵枢·第47篇

本脏

视其外应,以知其内脏,则知所病矣

读这一篇 →
灵枢·第48篇

禁服

盛则泻之,虚则补之

读这一篇 →
灵枢·第49篇

五色

青黑为痛,黄赤为热,白为寒

读这一篇 →
灵枢·第50篇

论勇

忍痛与不忍痛者,非勇怯之分也

读这一篇 →
灵枢·第51篇

背腧

灸之则可,刺之则不可

读这一篇 →
灵枢·第52篇

卫气

其浮气之不循经者,为卫气

读这一篇 →
灵枢·第53篇

论痛

胃厚色黑大骨及肥者,皆胜毒

读这一篇 →
灵枢·第54篇

天年

失神者死,得神者生

读这一篇 →
灵枢·第55篇

逆顺

上工刺其未病者也

读这一篇 →
灵枢·第56篇

五味

胃者,五脏六腑之海也

读这一篇 →
灵枢·第57篇

水胀

以手按其腹,随手而起,如裹水之状

读这一篇 →
灵枢·第58篇

贼风

其所从来者微,视之不见,听而不闻,故似鬼神

读这一篇 →
灵枢·第59篇

卫气失常

必先别其三形,血之多少,气之清浊,而后调之

读这一篇 →
灵枢·第60篇

玉版

积微之所生也

读这一篇 →
灵枢·第61篇

五禁

形肉已夺,是一夺也

读这一篇 →
灵枢·第62篇

动输

胃为五脏六腑之海,其清气上注于肺

读这一篇 →
灵枢·第63篇

五味论

酸走筋,多食之,令人癃

读这一篇 →
灵枢·第64篇

阴阳二十五人

先立五形金木水火土,别其五色,异其五形之人,而二十五人具矣

读这一篇 →
灵枢·第65篇

五音五味

手少阴藏心,色赤,味苦,时夏

读这一篇 →
灵枢·第66篇

百病始生

两虚相得,乃客其形

读这一篇 →
灵枢·第67篇

行针

重阳之人,其神易动,其气易往

读这一篇 →
灵枢·第68篇

上膈

喜怒不适,食饮不节,寒温不时

读这一篇 →
灵枢·第69篇

忧恚无言

会厌者,音声之户也

读这一篇 →
灵枢·第70篇

寒热

此皆鼠瘘寒热之毒气也

读这一篇 →
灵枢·第71篇

邪客

卫气昼日行于阳,夜行于阴

读这一篇 →
灵枢·第72篇

通天

阴阳和平之人,居处安静

读这一篇 →
灵枢·第73篇

官能

用针之理,必知形气之所在

读这一篇 →
灵枢·第74篇

论疾诊尺

审其尺之缓急小大滑涩,肉之坚脆,而病形定矣

读这一篇 →
灵枢·第75篇

刺节真邪

真气者,所受于天,与谷气并而充身者也

读这一篇 →
灵枢·第76篇

卫气行

卫气之行,一日一夜五十周于身

读这一篇 →
灵枢·第77篇

九宫八风

风从其所居之乡来为实风,主生,长养万物

读这一篇 →
灵枢·第78篇

九针论

九针者,天地之大数也,始于一而终于九

读这一篇 →
灵枢·第79篇

岁露论

乘年之衰,逢月之空,失时之和,因为贼风所伤,是谓三虚

读这一篇 →
灵枢·第80篇

大惑论

目者,五脏六腑之精也

读这一篇 →
灵枢·第81篇

痈疽

寒邪客于经络之中,则血泣,血泣则不通

读这一篇 →